‘Kweek snelgroeiende bedrijven door andere aanpak technostarters'

Technostarters en andere kennisintensieve bedrijven zijn succesvol, maar ze groeien vaak niet uit tot grote ondernemingen. Dat heeft slechts ten dele te maken met ambitie, aldus prof.dr. Aard Groen. Hij wil de start van nieuwe ondernemingen op een radicaal andere manier benaderen, door al heel vroeg in teams te werken en een netwerk te vormen met investeerders. Deze ‘ondernemende snelkookpan' die VentureLab Twente gaat heten, introduceerde hij op 6 november in zijn intreerede als hoogleraar Innovatief Ondernemerschap aan de Universiteit Twente.

De ongeveer 700 spin-off ondernemingen die de Universiteit Twente in 25 jaar tijd heeft voortgebracht, zijn in grote meerderheid gezond. Het overlevingspercentage is hoog: 80 procent bestaat, vijf jaar na de start, nog steeds, maar de gemiddelde grootte van deze ondernemingen is zo tussen de 10 en 15 werknemers. Dit wordt politiek vaak gezien als teleurstellend, in het licht van de hoogwaardige kennis waar de bedrijven mee zijn gebouwd. In zijn oratie stelde Groen dat er vanuit het oogpunt van de ondernemers meestal geen probleem is. Deze ondernemers hebben ontdekt waar zij sterk in zijn, hebben een positie in de markt verworven, en bevinden zich in een stabiele fase. "Daar is niets mis mee", betoogt Groen. "In het begin van hun bestaan hebben zij zich vaak gericht op een innovatief product, gaandeweg zijn ze meer service-georiënteerd geworden. Aan ambitie ontbreekt het niet, maar groei is niet hun eerste doel."

Venture Lab

Groen relativeert hiermee de zorg die de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid uit in de nota ‘Innovatie Vernieuwd', over het ambitieniveau in het ondernemersklimaat in Nederland. Hij vindt het vooral interessant om te onderzoeken welke processen leiden tot stagnatie van de groei. Tegelijk wil hij de mogelijkheden verkennen om ondernemingen wèl door te laten groeien, op basis van meer inzicht in het ondernemerschapsproces. Dat is in lijn met onder meer de plannen van het Innovatieplatform, waarvoor Hans de Boer, oud-voorzitter van MKB Nederland zich ten doel heeft gesteld, 100 ‘niet-groeiers' om te zetten in snelle groeiers.

Het plan met VentureLab Twente, dat Groen presenteerde in zijn oratie, kan daarin een belangrijke stap zetten. Hij wil daar het wordingsproces van een kennisintensief bedrijf in een zo vroeg mogelijk stadium beïnvloeden, door vanuit een grote groep ondernemers-in-spe tientallen ondernemende teams te vormen die in netwerken met kennis, markt en financiering hun business concept ontwikkelen. Dit alles met een internationale bezetting van betrokken experts, deelnemers, trainers en coaches. Venture Lab Twente gaat in februari 2009 van start.

Aard Groen is hoogleraar Innovatief Ondernemerschap en wetenschappelijk directeur van het Nederlands Instituut voor Kennisintensief Ondernemerschap (NIKOS). Groen liet in zijn oratie zien dat de combinatie van onderzoek, onderwijs en business development support in het centrum voor ondernemerschap zowel interessante wetenschappelijke prestaties oplevert als maatschappelijk nuttige opbrengsten. In Nikos werkt een sterk internationale groep van zo'n 30 wetenschappers aan nieuwe methoden en technieken voor ondernemerschapontwikkeling en -ondersteuning. Voor ondernemerschapondersteuning in de praktijk kent de Universiteit Twente bijvoorbeeld al bijna 25 jaar de succesvolle regeling Tijdelijke Ondernemers Plaatsen (TOP) die wordt gecoördineerd door NIKOS.

Onderwijs

Het ondernemerschap onderwijs dat Groen op de Universiteit Twente leidt heeft een grote vlucht genomen, sinds de oprichting van NIKOS in 2001. Zo worden nu niet alleen twee minors Ondernemerschap aangeboden, maar zijn er in de bachelor- en masterfase verschillende opleidingen met ondernemerschap/business development onderdelen. Niet alleen bij de voor de hand liggende opleidingen als bedrijfskunde, maar ook in technische opleidingen zoals advanced technology, industrieel ontwerpen en de masteropleiding nanotechnologie.

bron: Universiteit Twente