Een volledig autonome fabriek in Nederland?

De Nederlandse industrie kijkt steeds nadrukkelijker naar robotica. Tegelijkertijd bestaat er wel een duidelijk verschil tussen verwachting en realiteit, blijkt uit nieuw onderzoek van reichelt elektronik. De Nederlandse industrie zet wel hoog in op verdere automatisering. Maar productieprocessen zijn in de praktijk nog lang niet volledig geautomatiseerd.

Robotica is inmiddels breed ingeburgerd. Zo maakt 79 procent van de Nederlandse bedrijven er gebruik van. Dit blijkt uit het door OnePoll uitgevoerde onderzoek onder Nederlandse bedrijven. Maar de mate waarin productieprocessen daadwerkelijk geautomatiseerd zijn in de praktijk nog beperkt. Op dit moment voert het merendeel van de bedrijven (71%) met robots minder dan 40 procent van de werkzaamheden uit, terwijl slechts een kleine groep (6%) meer dan 60 procent van het productieproces heeft geautomatiseerd.

Noodzaak in plaats van keuze

Tegelijkertijd verwacht bijna 3 op de 5 (58%) bedrijven dat hun productieproces binnen vijf jaar volledig geautomatiseerd zal zijn, wat laat zien dat de verwachtingen voor de nabije toekomst hoog zijn. “Bedrijven zien automatisering steeds vaker als noodzaak in plaats van als keuze”, zegt Malte Janßen, verantwoordelijk voor Product Management Robotics & Electromechanical Components bij reichelt elektronik. “Met name het tekort aan gekwalificeerd personeel dwingt organisaties om versneld te kijken naar technologische oplossingen. Tegelijkertijd laat het huidige automatiseringsniveau zien dat volledig autonome fabrieken nog niet direct realiteit zijn. De verwachting loopt in dat opzicht vooruit op de praktijk.”

Inzetten op verdere automatisering 

Robotica speelt een centrale rol in hoe bedrijven deze ontwikkeling proberen te versnellen. Zo geeft 62 procent van de respondenten aan dat robotica een belangrijke sleutel is om het tekort aan gekwalificeerd personeel op te vangen. De bereidheid om te investeren is dan ook groot. Bij 59 procent van de bedrijven is het budget voor robotica-investeringen de afgelopen jaren gestegen, en voor 15 procent zelfs aanzienlijk.

Duidelijke drempels

Tegelijkertijd zijn er nog duidelijke drempels die verdere automatisering vertragen. Bedrijven geven aan vooral behoefte te hebben aan eenvoudiger programmering en bediening (31%), lagere kosten (28%) en verdere technologische ontwikkelingen die de mogelijkheden van robots uitbreiden (27%). Ook praktische uitdagingen rond implementatie en integratie in bestaande processen blijven een belangrijke rol spelen (24%), wat verklaart waarom automatisering vaak stapsgewijs verloopt.

Humanoïde robots

In die context kijken bedrijven ook vooruit naar nieuwe vormen van robotica die verder gaan dan de huidige generatie industriële systemen. Humanoïde robots, die qua vorm en bewegingen zijn gemodelleerd naar de mens, staan nog aan het begin van hun ontwikkeling, maar trekken wel degelijk interesse. Momenteel maakt 13 procent van de bedrijven al gebruik van dergelijke robots, terwijl 21 procent overweegt hierin te investeren.

Nog niet op grote schaal

Op dit moment worden humanoïde robots vooral ingezet voor het automatiseren van repetitieve of fysiek zware taken (46%) en om de operationele efficiëntie te verbeteren (33%). Daarnaast gebruikt een aanzienlijk deel van de bedrijven ze om te experimenteren met nieuwe toepassingen (31%), wat aangeeft dat de technologie zich nog in een verkennende fase bevindt.

Dit laat zien dat humanoïde robots vooral worden gezien als een mogelijke volgende stap in de evolutie van robotica, maar nog niet op grote schaal zijn doorgebroken in de praktijk.

Niet alleen efficiënter

De ontwikkeling van robotica wordt ondertussen versneld door technologische innovaties. Bedrijven noemen met name kunstmatige intelligentie (36%) en verbeterde sensortechnologie (32%) als factoren die robots in staat stellen om complexere taken uit te voeren en beter te functioneren in dynamische omgevingen.  

“De toekomst van robotica ligt in systemen die niet alleen efficiënter zijn, maar ook flexibeler en intelligenter, zegt Janßen. “Waar traditionele robots vooral gericht zijn op herhaling en schaal, zien we dat nieuwe technologieën het mogelijk maken om steeds complexere en mensgerichte taken te automatiseren. Humanoïde robots zijn daar een interessant voorbeeld van: ze laten zien waar de industrie naartoe beweegt, maar ook dat die toekomst nog volop in ontwikkeling is.”