Automatisering en robotisering blijven belangrijk voor ‘food’

Gestegen arbeidskosten, beperkte groei in arbeidsproductiviteit en een tekort aan personeel zetten een rem op groei in de voedingsindustrie. Automatisering en robotisering bieden een deel van de oplossing. Behoud van personeel en instroom van jongeren vormen het andere deel.

Dat staat in het de jongste editie van het ABN AMRO-rapport ‘Stand van de Food’. De cao-lonen in de voedingsindustrie zijn de afgelopen jaren fors gestegen, zo blijkt ook het rapport. Omdat arbeidskosten in de sector ongeveer 17 procent van de kostprijs verkopen bedragen, voelen ondernemers een stijging van de lonen direct. Uit de Conjunctuurenquête Nederland van het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS) van juli blijkt bovendien dat de 34 procent van de bedrijven in de sector food het tekort aan arbeidskrachten als de belangrijkste belemmerende factor voor verdere groei ziet.

Stagnerende arbeidsproductiviteit

Uit een eerdere analyse van ABN AMRO blijkt daarnaast dat de arbeidsproductiviteit, de productie per medewerker, van voedingsbedrijven het laatste decennium niet is toegenomen. Hogere kosten voor arbeid worden niet gecompenseerd door een toename in productiviteit. Groei van de sector kwam het laatste decennium daarom vooral voort uit de toename van het aantal ingezette (goedkope) arbeidsuren. Daar komt nu bij dat de beschikbare arbeid beperkt en duurder is geworden.

Automatisering en robotisering

De krapte op de arbeidsmarkt loopt weliswaar iets terug, maar het werkloosheidspercentage is met 4,0 procent in september nog steeds laag. Daarnaast overweegt een belangrijk deel van de politieke partijen het nemen van maatregelen voor een selectiever en gerichter arbeidsmigratiebeleid. Die zouden ertoe kunnen leiden dat de inleen van arbeidsmigranten in bepaalde sectoren lastiger, duurder of zelfs onmogelijk wordt.

Automatisering en robotisering blijven daarom belangrijk, maar structureel gezien blijft de vraag naar arbeid in de voedingsmiddelenindustrie hoog. Dit komt door de vergrijzing, de aard van het werk en moeilijk te automatiseren productieprocessen.