Vandaag en morgen, 18 en 19 november, viert de Precisiebeurs de 25ste editie. Meer dan 400 exposanten staan in de Brabanthallen in ’s-Hertogenbosch klaar om samen met de bezoekers dat feestje te vieren.

De beurs bestrijkt, zoals genoegzaam bekend, het complete preciesieprogramma van mechatronische systemen, metrologie, microbewerking en motion tot precisieproductie, laser- en fotonicatechnologie en vacuüm- en cleanroomtechniek. Vooral de raakvlakken zijn interessant: hoe bepaal je de positie voldoende nauwkeurig, hoe houd je trillingen onder controle en hoe blijven de prestaties overeind?
Bewegen en meten
Behalve een uitgebreide beursvloer heeft het evenement ook een flink gevuld lezingenprogramma. Een overzicht van beide is te vinden op de website van het evenement. Veel van de lezingen zijn voor iedereen gratis toegankelijk.
Dat geld niet voor de bijeenkomst van euspen (European Society for Precision Engineering and Nanotechnology) die gisteren 17 november al is begonnen en tot en met vandaag duurt. Voor deze Special Interest Conference on Precision Motion Systems & Control geldt een afzonderlijke registratie via de euspen-website.
Dick Laro van MI-Partners verzorgt wel op 18 november een gratis toegankelijk lezing met de samenvatting van de ontwikkelingen die binnen de bijeenkomst aan bod komen. Andere aangekondigde bijdragen behandelen actieve trillingsbeheersing in grote gereedschapmachines en de kalibratie van draaitafels tot nauwkeurigheden kleiner dan een boogseconde.
Software krijgt eveneens een duidelijke plaats. Istvan Nagy van ASML bespreekt hoe software de prestaties van bewegende systemen kan ondersteunen, met effecten op onder meer beeldvorming en defecten. Voor motion-engineers is de gemeenschappelijke vraag hoe mechanica, aandrijving, terugkoppeling en regeling als één systeem kunnen worden ontwikkeld. Een hoge verplaatsingssnelheid is immers pas bruikbaar als ook het procesresultaat reproduceerbaar blijft.
‘Dark ride’
Op donderdag 19 november behandelt Alexander Van Russelt van Renishaw laserinterferometers met een hoge resolutie. Ronnie Eshuis van MTA bespreekt de ontwikkeling van een nieuw bewegingsplatform samen met attractiebouwer Vekoma. Dit DRX-platform fungeert als basis voor een darkride-systeem voor pretparken. Het gaat om een vrij programmeerbare, omni-directioneel bewegende wagen die niet zoals gebruikelijk in achtbanen en soortgelijke attracties via een railsysteem wordt geleid. Hierbij wordt onder andere gebruikgemaakt van lidar. Gröna Lund in Stockholm heeft de wereldprimeur met de interactieve darkride SCORE!, die in het voorjaar van 2027 opent.
‘In de lucht’
Een concreet voorbeeld van het samenspel tussen optica, mechanica en regeling is UltraAir. TNO ontwikkelde met partners een laserterminal voor communicatie tussen een vliegtuig en een satelliet. De uitdaging is om de optische verbinding over circa 36.000 km in stand te houden terwijl het vliegtuig beweegt en trilt. Nauwkeurig bewegende spiegels spelen daarbij een belangrijke rol.
Inmiddels is tijdens een testvlucht een verbinding met een datasnelheid van 2,6 Gb/s ‘in de lucht’ gehouden. Sjoerd van Kuijk van TNO geeft op 19 november een keynote over de projectresultaten en de optomechatronische vraagstukken. Voor machinebouwers is vooral de overdraagbare ontwerpkennis interessant: verstoringen meten, de optische richting nauwkeurig regelen en meerdere disciplines in één systeem integreren.
Van onderzoek naar maakbaarheid
Big Science levert op de eerste beursdag andere voorbeelden van hoge technische eisen. Het programma bevat bijdragen over de optomechanica van LISA, de Einstein Telescope, reinheid van vacuümbuizen en kansen rond Fusion for Energy. De projecten plaatsen nauwkeurigheid in de context van systeemintegratie, reinheid en maakbaarheid. Voor toeleveranciers kunnen de presentaties ook inzicht geven in de vraagstukken en samenwerking achter grote onderzoeksinfrastructuren.
De ontwerpprincipes blijven daarbij van belang. Het donderdagprogramma bevat een colloquium over de constructieprincipes van Wim van der Hoek en de toepassing en verdere ontwikkeling daarvan. Ook industrialisatie en het vroeger betrekken van leveranciers komen aan bod en wordt de stap gezet van een technisch werkend concept naar een systeem dat betrouwbaar kan worden gemaakt en opgebouwd.
Precies tien
Tien van de exposanten die ook dit jaar acte de présence geven, zijn al sinds de allereerste editie van de Precisiebeurs, in 2001, van de partij: Ceratec Technical Ceramics, Zeiss, Demcon high-tech systems, Etchform, Renishaw Benelux, IBS Precision Engineering, Heidenhain, LouwersHanique, IKO Nippon en Hembrug.
Volgens beursorganisator Mikrocentrum hebben zowel de beurs als de hightechindustrie zich in de afgelopen 25 jaar sterk ontwikkeld. Technologieën, markten en productieprocessen zijn ingrijpend veranderd en de eisen aan nauwkeurigheid, betrouwbaarheid en systeemintegratie zijn navenant toegenomen.
Op het speciale 25 jaar-plein krijgen bezoekers een beeld van de ontwikkeling van de Precisiebeurs door de jaren heen. Een memory lane voert langs belangrijke momenten, beelden en ontwikkelingen uit 25 jaar beursgeschiedenis en verbindt het verleden van het evenement met de technologie van vandaag en morgen.




