15 jul. 2009
1 minuut
Het NMR-lab van het Nijmeegse Institute for Molecules and Materials heeft een magneet aangeschaft die een half miljoen keer zo sterk is als het magneetveld van de aarde, negen ton weegt en twee miljoen euro kost. In de hele wereld zijn er maar zes van deze magneten.
De magneet is supergeleidend, ongelooflijk sterk, zeer stabiel en wijkt niet meer af dan 1 op 10 miljoen. Met name de stabiliteit is voor het onderzoek in het NMR-lab erg belangrijk. Allerhande materialen, zoals waterstof, eiwitten en farmaceutische materialen moeten immers zeer nauwkeurig worden geanalyseerd. Er werden trouwens bijkomende werken uitgevoerd om de betrouwbaarheid van de reuzemagneet nog te vergroten. "Om trillingen zoveel mogelijk te vermijden, hebben we om het lab een gracht laten graven," zegt Arno Kentgens, Hoogleraar Vaste Stof NMR aan de Radboud Universiteit Nijmegen. "We willen immers voorkomen dat bijvoorbeeld auto’s en vrachtwagens te dicht in de buurt van het lab komen. Ze zorgen voor trillingen. Bovendien reageert de magneet sterk op het metaal van die voertuigen." De magneet kon niet door de deur, waardoor het dak van het lab moest worden opengebroken. Daarin werd dan het gevaarte gehesen: een spannende klus, die zorgvuldig moest gebeuren en zeven uur in beslag nam. "Het takelen van de magneet was voor twaalfduizend euro verzekerd," zegt Ernst van Eck, facility manager van het NMR. Uiteindelijk nam de hele operatie duurde ongeveer zeven uur in beslag. Intussen ligt het naburige HFML-magnetenlab stil vanwege te hoge stroomkosten. Nochtans zijn de magneten daar een heel stuk kleiner. Hoe is dat te verklaren? "De magneten van het Institute for Molecules and Materials zijn, anders dan de elektronische magneten in het HFML-lab, supergeleidend," zegt van Eck. "Dat betekent dat als de magneet eenmaal is aangezet, hij zichzelf draaiend houdt. Zolang we de magneet regelmatig met vloeibaar stikstof en vloeibaar helium vullen, blijft de magneet aan staan. Wij hebben dus niet constant stroom nodig."